http://ascenteq.com/project/epdp

ምስጢር ጽንዓትን ዓወትን ኤርትራውያን ዘይንቕነቕ ሓድነትና ምዃኑ ኣብ ብዙሕ መድረኻት ተረጋጊጹ እዩ። ከምቲ “ኣዳብዕ ምስ ዝሓብራ ኣርቃይ የጸንበዓ” ዝበሃል፡ ሓድነትና ኣብ ኩሉ ውሽጣዊ ውድባዊ፡ ሰልፋውን ካልእ ውዳበታትናን ወሳኒ ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ ኤርትራዊ ተመኩሮና ከኣ ሓለፋ ኣለዎ። ናይቲ ኣብ ግዜ ቃልስና ምእንቲ ናጽነት፡ ኣንጻር ብኹሉ መለክዕታት ካባና ዝበዝሑን ዝሓየሉን  ገዛእቲ ምስ ግዳማዊ ደገፍቶም ተቓሊስና ናይ ዝሰዓርናሉ ምስጢር መግለጺ ከኣ ጽንዓትን ሓድነትን ኤርትራን ህዝባን እዩ። ስለዚ ሓድነትና ክሳብ ክንድዚ ኣዝዩ ዕዙዝ ዓቕምን ምስጢርን ዓወትና ካብ ኮነ ወትሩ ከም ብሌን ዓይንና ክንሕልዎ ናይ ግድን እዩ።

እቲ ዓሚቕ ትርጉም ሓድነትና በብግዜኡ ሃገርና ንዝጐበጡ ገዛእቲ እውን፡ ይረኣዮም ስለ ዝነበረ፡ እሞ እዚ ሓድነት እንተኾነ ክፈርስ  እንተዘየሎ ከኣ ክልሕልሕ ብዙሕ ጽዒሮም እዮም። ምኽንያቱ ምድኻም ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ንኤርትራ ብቐጻሊ ናይ ምግዛእ ህርፋኖም ዘረጋግጽ ምዃኑ ይርድኡ ስለ ዝነበሩ። እዚ ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ናይ ምድኻም ፈተነ፡ ካብ ምምሕዳር እንግሊዝ ጀሚሩ ክሳብ ስርዓት ደርግ መልክዑ እንዳቐያየረ ተራእዩ እዩ። እንተኾነ ሳላ’ቲ ጽንዓትን ብግዝያዊ ረብሓ ዘይምዕሻውን ህዝቢ ኤርትራ፡ እቲ ቅድም ገለ ክፋል ኤርትራ ናብ ሱዳን ዝተረፈ ድማ ናብ ኢትዮጵያ ዝብል ዝነበረ እማመ ኣይተዓወተን። ኣብ ግዜ ደርጊ ዝተፈተነ “ቆላማን ደጋማን” ዝበሃል ዝነበረ ፈተነ እውን ከምኡ ከይሰጐመ ኣበርዒኑ።

ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ናይ ምህላውና ከም ሃገር ቀንዲ ረቛሒ ስለ ዝኾነ፡ ወትሩ ጥቁቕ ሓለዋ ዘድልዮ ዓንዲ ማእከል ህልውናና ከም ሃገርን ህዝብን እዩ። ብዘይዚ ሓድነት፡ ኤርትራን ኤርትራውነትን ህላወ ስለ ዘየብሎም፡ እዚ ዓንዲ ማእከል ኣብ ዘይደልደለሉን ዘይተዓቀበሉን ብዛዕባ ዓይነት ስርዓት ምምሕዳርን መሰረታዊ መሰላትን ምሕሳብ ትርጉም የብሉን። ምኽንያቱ ኣብ ዘየሎ ነገር ጽቡቕ ምምናይ ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ስለ ዘይክእል። ስለዚ ብዛዕባ ሕገምንግስታውነት፡ ኩለ መዳያዊ ብዙሕነት፡ ዲሞክራስያውነትን ምኽባር ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላትን  ክንሓስብን ምእንታኡ ክንቃለስን እንከለና፡ ምዕቃብ ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ቅድሚት እዩ ዝስራዕ።

ኣጀንዳ ሓድነት ወትሩ ህያው ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ ከምዚ ሎሚ ንርከበሉ ዘለና ሃዋህው፡ ውሽጣውን ከባብያውን ፖለቲካዊ ማዕበላት ክውስኽን ከዕለብጥን እንከሎ፡ ዝያዳ ዕዙዝ ይኸውን። መራሕቲ ኤርትራዊ ህግደፍን ኢትዮጵያዊ ብልጽግናን ሓድሽ ዘይቅዱስ ዝምድና ካብ ዝጅምሩ እነሆ ሳልሳይ ዓመቶም ቀሪቡ ኣሎ። ነዚ ዝምድና ተኸቲሎም  ክረኣዩ ዝጸንሑ ምዕባለታት ከኣ ዝያዳ ኩሉ ግዜ ኣብ ጉዳይ ልኡላውነትን ሓድነትን ሃገርና ብዝያዳ ክንግደስ ዘገድዱ እዮም ነይሮም። ናይ ዲክታተር ኢሳያስ ኣብ ፈቐዶ መድረኻት ተጣላዕቲ መደረታት ናይቲ ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ዝህድድ ሓደጋ ኣማላኸቲ እዮም። ካብዚ ሓሊፎም ክቀላቐሉ ዝጸንሑ፡ “ርክብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ፡ ብሩህ መጻኢ፡ ኣግኣዝያን…… ወዘተ ዝብሉ ሸበድበዳት  እውን ብቐጥታ ይኹን በተዘዋዋሪ ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ዝፍሕቁ እዮም። ሕጂ እውን ጌና ፈኸም ይብሉ ከም ዘለዉ ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸብታት ምልክታት ንዕዘብ ኣለና።

ኣብ መንጎ ኤርትራን ትግራይን ብዘይካቲ ጀኦግራፍያዊ ጉርብትና፡ ቋንቋን ባህልን ወሲኽካ፡ ብዙሓት ዘዛምዱና ጉዳያት ከም ዘለዉ ርኡይ እዩ። እንተኾነ ብዘየወላውል፡ ኤርትራ ልኡላዊት ሃገር እያ። ትግራይ ከኣ ምስ ኤርትራ እትዳወብ ሓንቲ ካብ ክልላዊ ምምሕዳራት ኢትዮጵያ እያ። እዚ ብዋዛ  ፈዛዛ እሞ ብዘይኣፍልጦ ህዝቢ ብዝኾነ ኣካል  ኣቀዋውማ እዩ። ኤርትራ ብሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ባህልን ካልእን ናይ ማንነት መለክዒ ዝፈላለ፡ ግና ከኣ ሓደ ኤርትራዊ ልኡላዊ ቃና ዘለዎ ህዝቢ እትሓቁፍ ብዙሕነታዊት ሃገር እያ። ነዚ ዘሪግካ፡ ንኣበነት ንዝተወሰኑ ትግርኛ ዝዛረብ ኤርትራዊ ከባቢ ምስ ክልል ትግራይ ሓዊስካ ሓዳስ ሃገር ንምፍጣር ዝግበር ፈተነ ካብቲ ብዙሕ ሓደጋታቱ ንሓድነት ኤርትራን ህዝባን ዘፍርስ ስለ ዝኾነ ተቐባልነት የብሉን። እዚ ኣተሓሳስባዚ ካብቲ ኢሳያስ ንኤርትራ ብደምን ኣዕጽምትን ዝተነድቀ ልኡላውነታ ጠሊሙ ናብ ኢትዮጵያ ክመልሳ ዝደናደኖ ዘሎ ዝኸፈአ እንተዘይኮይኑ ዝሓሸ ኣይኮነን። ስለዚ በዚ ኣብ ከባብና ዝፍጠር ዘሎ ህቦቡላ ከይተደናገርና በቲ ሓደ ወገን ነቶም ሓድነትና ዝፍሕቁ  ብጽኑዕ ክንቃለሶም በቲ ካልእ ወገን ከኣ ንሕና ናይ ሓድነት ኣገዳስነት ኣብነት ክንከውን ኣብ እንግደደሉ እዋን ምህላውና ኣይንዘንግዕ።

ኣብዚ እዋንዚ  ከባቢና ክሳብ ክንደይ ይሕቆን ከም ዘሎ ንዕዘቦ ኣለና። ጻዕዩ እንታይ ከም ዘምጽእ ከኣ ኣብ መጻኢ ዝረአ መስርሕ እዩ። እቲ ከመጽእ ዝኽእል ሓድሽ ኣሰላልፋ ንሓድነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ከይከውን ከኣ ከሎ ጌና ክንዳለወሉ ዝግበኣና እዩ። ጉጅለ ህግዲፍ ብዘይ ድሌትን ፈቓድን ህዝብና ንሃገርና ናብ ክትወጾ ዘይትኽእል ዓዘቕቲ ከየእትዋ እንዳተኸላኸልና፡ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ እንዳጨርሑ ኣንጻር ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ይሰርሑ ንዘለዉ ኣካላት ብግቡእ ከነቕልበሎምን ክንገንሖምን ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ናይታ ለውጢ ትጽበ ዘላ ሃገርና ሓድነትን ልኡላውነትን  ከየውሓስና ብዛዕባ እትጽበዮ ዘላ ለውጢ ጥራይ ምሕሳብ ትርጉም ስለ ዘይህልዎ።

ተጋዳላይ ግርማይ ሃይለ ብ1957 ዓ.ም  ኣብ ዓዱ፣ ዓዲ በያን ተወሊዱ። ግርማይ በቲ ኣብ 1975 ኣብ ከተማታትን ገጠራትን መላእ ኤርትራ  ዝተጓሃሃረ ሃገራዊ ቃልሲ ብዝሓደሮ ፍቕሪ ሃገርን ናይ ቃልሲ ወንን ተደሪኹ ኣብቲ ዓመት እዩ ናብ መሳርዕ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፈ። ግርማይ ሃይለ ድሕሪ መባእታዊ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ምጥንቓቁ፣ ናብቲ ኣብ ደንከል ዝነበረ ተዋጋኢ ሓይሊ ናይ ተሓኤ ተመዲቡ፣ ብትብዓትን ተወፋይነት ቃልሳዊ ግዲኦም ካብ ዘበርከቱ ተጋደልቲ ሓደ እዩ።

ግርማይ፣ ኣብታ ወዲ ቀሺ ዝመርሓ ዝነበረ ሓይሊ መድፋዓጂ ኣርበጂ ኮይኑ፣ ኣብ ሓያሎይ  ኣንጻር መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝተኻየዱ ውግኣት ተረባሪቡ፣ መርኣያ ተወፋይነቱን ትብዓቱን’ውን ኣካሎም ካብዝኸፈሉ ጀጋኑ ነይሩ። ንዘጋጠሞ መውጋእትን ስቓይን ስዒሩ፣ ኣብቲ ብተጋዳላይ ዓብድላ ሓሰን ዝምራሕ ዝነበረ በርጌድ 64 ተመዲቡ፣ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ድሕሪ ምውሳድ ብደረጃ ካድር ኣብ ፖለቲካዊ ናይ ምንቅቃሕ መደብ ኣብ ምብርካት እንከሎ፣ ንጀብሃ ብዘጋጥመ ውዲታዊ መጥቃዕትን ውድቀትን ኣብ ዶባት ሱዳን ምስኣተወት’ውን ቃልሱ ብዘይምቁራጽ ምስቲ ንተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምሕዳስን ንምቕጻልን ዝወገነ ሸነኽ ኮይኑ ዘይሕለል ቃልሲ ዘካየደ ጽኑዕ ኣባል እዩ።

ግርማይ፣ ድሕሪ ፍሽለት ናይ’ቲ ኣብ መንጎ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራን  ዝተኻየደ ስምምዕ ናይ 1983፡ ፖለቲካዊ ካድርን ወኪል ውድብ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶን ኮይኑ ኣብ ፖርት ሱዳን ተመዲቡ። ካብዚ ከይወጸ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ናብ ሰልፊ ተሰጋጊሩ፡ ምስተሰጋገረን ጸኒሑውን፣  ቅድም ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ቀጺሉ ኣብ 2010 ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ምስቆመ’ውን፣ ንዝኮነ ይኹን ናይ ቃልሲ መሰናኽላትን ምድንጋራትን ብትብዓትን ብህድኣትን ሰጊሩ፡  ወኪል ሰልፊ ኮይኑ ሰልፋውን ሃገራውን ግቡኡ ፈጺሙ። ኣብ ከምዚ ዝኣመስለ ናይ ቃልሲ ኲነታት እንከሎ ብጽኑዕ ሓሚሙ፣ ቅድም ኣብ ግብጺ ካይሮ ሆስፒታል ክልተ ግዜ ናይ ርእሲ መጥባሕቲ ኣካይዱ፣ ብጻዕሪ በኹሪ ወዱን ተሓባበርቱ ሽወደናውያንን ናብቲ ሃገር ክኣቱ ዕድል ረኺቡ፣ ኣብ ተኸታታሊ ሕክምናዊ ክንክንን መጥባሕትን  ንሞት ክስዕራ ድሕሪ ምጽናሑ፡ ንዕለት 19 ጥሪ 2021 ግን እተን ኣብ በረኻታት ኤርትራ ዝጎያ ዝነበራ ማሓውሩ ክሰግራኣ ስለዘይካኣላ ኣብ ሽወደን ኣብ  ሕቁፊ በዓልቲ ቤቱን ደቁን ካብዛ ዓለም ብመስዋእቲ ተፈልዩ።

ተጋዳላይ ግርማይ፡ ኣቦ ሓሙሽተ ቆልዑ ኮይኑ፣ ብስድራን ናብራን ከይተሰናኸለ፡ ኩሉ’ቲ ውድብ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶን ሰልፍን ዝሓለፎ  ጽንኩር መድረኻት ካብ ናይ ቃልሲ ብጾቱ ከይተፈልየ፣ ህዝባዊ ጉዳያት ብምቕዳም ብዘይምሕላል ዝመከተ መስተውዓልን ጽኑዕን ናይ ቃልሲ ብጻይ እዩ ነይሩ። ስዉእ ግርማይ ሃይለ  26 ጥሪ 2021 ኣብ ሽወደን ሓመድ ኣዳም ክለብስ እዩ።

በዚ ኣጋጣሚ ንስድርኡን መላእ ቤተ ሰቡን ናይ ቃልሲ ብጾትን ጽንዓትን ጽሮትን ይሃብ። ንብመስዋእቲ ዝተፈልየ ብጻይ ድማ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ እንዳበልና ተኻፈልቲ መሪር ሓዘኖም  ምዃና ንገልጽ።

ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

ተረኽቦታት ክንመዝንን ካብቲ ሚዛን መርገጽ ክንወስድን እንከለና ጉዳያትን ተረኽቦታትን ኢና ነወዳድር። ኣብ መስርሕ እቲ ምምዛን ኣብ ግጉይ መደምደምታ ምእንቲ ከይንወድቕ ከኣ ክንጥንቀቕን ንጉዳያት ብብዙሕ መልከዓት ክንርእን ይግበኣና። እቲ ኣብ ከምዚ ኩነታት ነዘውትሮ ጥንቃቐ ከኣ ሓደ ጫፍ ጥራይ ሒዝካ ብዘይምኻድ እዩ ዝግለጽ። ሓደ ጫፍ ጥራይ ሒዝና እንተከይድና ግና ሓደጋ ምኽታሉ ዘይተርፍ እዩ። ካብቲ ከጋጥም ዝኽእል ሓደጋ  ምስቲ እቲ ካልእ ጫፍ ሒዙ ዝጐትት ኣካል ናይ ሓባር ረብሓን ሸቶን እንዳሃለወካ ሓቢርካ ናይ ዘይምስራሕ ህልኽ ከስዕብ ይኽእል። ናይ ከምዚ ዓይነት ሓደጋ ጠንቂ ዝኸውን ካብ ናትካ ንዝተፈልየ ናይ ካለኦት ሓሳብ  ቦታ ብዘይህብ “እታ ሓቅን ቅንዕትን ምሳይ ጥራይ እያ ዘላ” ዝብል ጸቢብ ተረድኦ እዩ። እዚ ካብ ንኡስ ማሕበራዊ ርክባት ጀሚርካ ክሳብ ዓበይቲ ፖለቲካዊ ኣጀንዳታት ዘጋጥም ዘሎን ኣብ ተመኩርና ኣብ ብዙሕ መድረኻት ዝረኣናዮን ዋጋ ዝኸፈልናሉን እዩ።

ኣብቲ ጫፋት ምጉታት ከኸትል ዝኽእል ፍልልያት ዘስዕብ ምውድዳር፡ ናይ ቀደምን ናይ ሎምን፡ ዓብይን ንኡስን፡ ገዲምን ሓድሽን፡ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን፡ ሃይማኖታዊ እምነተይ እምነትካ፡ ቋንቋይን ቋንቋኻን፡ ከባብየይን ከባቢኻን፡ ተወጻዕን ወጻዕን……. ወዘተ፡ እንዳበልና ክንዝርዝር ንኽእል። ብዓብይኡ ከኣ ረብሓይዶ ረብሓኻ ዘንቅዶ ናይ ኣተሓሳስባ ውድድርን ምጉታትን ኣሎ። እዚ ምጉታት ኣብ ውሱን ኩርናዕ ዝድረት ዘይኮነ ሃገር ምስ ሃገር እውን ዝሕምስ ዘሎ እዩ። ኣብዞም ዝበልናዮም ውድድራት ከካብቲ ንጉዳያት እንመዝነሉ ኩርነዓት ዝነቅል፡ ሓላፍነታውያን እንተኮይና ክዕረቕ ዝኽእል፡ እንተ ጸቢብናን ሰሲዕናን ግና ናብ ዝበለሐ ጐንጽን ዕንወትን ዝወስድ  ፍልልይ ክፈጥር ይኽእል።  ናይዚ ኣብነት ንምርካብ ርሑቕ ከይከድና ናብ ህልዊ ኩነታት ዞባና ምቕላብ ጥራይ እኹል እዩ። ሃገርና ከኣ ናይዚ ዘሻቕል ተርእዮ ሞዴል እያ። እስኪ ሓደ ሰብ ብዛዕባ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጉዳያት ዘድሊ ልቦናን ምስትብሃልን ከረድእ እንከሎ ዝለገሶ ምዕዶ ንጥቀስ። ሓንቲ ካብተን 0-9 ዘለዋ መቑጸርታት ኣብ ወረቐት ተጻሒፋ ነይራ። ነዛ ቁጽሪ እቲ ሓደ ሰብ ካብ ናይታ ተጻሒፉዋ ዝነበረ  ኣተሓሕዛኡ ነቒሉ እዚኣ “ቁጽሪ 6 እያ” ኢልዋ። እቲ ሓደ ከኣ ካብቲ ናቱ ፍሉይ ኣተሓሕዛ ናይታ ወረቐት ነቒሉ፡ የለን “የለን ቁጽሪ 9 እያ”  ኢልዋ። በዚ ክስሓሓቡ ዝተዓዘበ ሳልሳይ ኣካል ከኣ እቲ ፍልልይ ካብ ኣተሓሕዛ ናይታ ዝተጻሕፋ ወረቐት እዩ እምበር ክልቴኹም ቅኑዓት ኣለኹም በሎም። እታ ሓቂ ምስ ክልቲኦም እምበር ምስ ሓዲኦም ጥራይ ከም ዘይነበረት ኣረድኦም እሞ ካብ ምስሕሓብ ደሓኑ ይበሃል።

ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ብፍላይ ከኣ ኣብ ከም ሃገርና ዝኣመሰላ ህዝብን መንግስትን ምውድዳር ዝተለመደ እዩ። ከምቲ ግቡእ ህዝቢ፡ ህዝቢ እዩ። መንግስቲ ከኣ ብፈቓድ ህዝቢ ዝድይብን ዝወርድን ካብ ህዝቢ ዝወጽእ ማዕረ ህዝቢ ናይ ምውድዳር መሰልን ደረጃን ዘየብሉ ትካል እዩ። እዚ ኣብ ንቡር ኩነታት ዝምድና ህዝብን መንግስትን ዝርአ እዩ። ኣብ ብዙሓት ብፍላይ ከምዚ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኢደወነናዊ ጉጅለ ህግዲፍ ግና ካብ ህዝቢ ተፈልዮም፡ ጠጠው ዝብልሉ ሕገመንግስታዊ ባይታ ስለ ዘየብሎም፡ ዘይናቱ ክነሶም ምስቲ ህዝቢ ተላሒጎም “ሓደ ኢና” ክብሉ ይፍትኑ። “ንሓና ሃገር ንሕና ህዝቢ” ዝብል ናይ ህግዲፍ ናይ ሓሶት መዝሙር’ኳ ናይዚ መርኣያ እዩ። እዚ ኣበሃህላ ብመንጽር’ቲ  ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍ ዘሎ ዝምድና ፈጺሙ ግጉይ እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ውግእ ትግራይ ኢዱ ኣእትዩ ራስያታት ይፍጽም ከም ዘሎ ብሰፊሑ ናይ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና መዛረቢ ኣጀንዳ ኮይኑ  ዘሎ እዩ። ብዙሓት ተጋሩ “ህዝቢ ኤርትራ ወሪሩና” ክብሉ ይስምዑ እዮም። ሓያሎ ኤርትራውያን ከኣ ምናልባት ስም ህግደፍ ብሕማቕ ክለዓል እንከሎ ንህዝቢ ኤርትራ እውን ይልክሞ እዩ ዝብል ብዝመስል ነቲ ጉጅለ ናይ ምክልኻል ዝንባለ የርእዩ። እምበኣር ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ እዩ ንጉዳያት ኣብ ክንዲ ሓደ ጫፍ ምጉታት፡ ኣመዛዚንካ ምርኣይ ዘድሊ። ጉጅለ ህግደፍሲ ንህዝቢ ኤርትራ ኣይኮነንዶ ኣብዚ ዶብ ሰጊርካ ዝፍጸም ምጥፍፋእን ሓጥያትን ኣብ ገዛእ ጉዳዩ እውን ህዝቢ ዝውክለሉ መርተዖ የብሉን። እዚ ነቶም ህግደፍ በዲሉና ዝብሉ ወገናት’ውን  ብሩህ ስለ ዝኾነ ምእንቲ ርትዓውነቶም ንህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ሓጥያት ከውጽእዎ ይግበኦም። እቲ ጉጅለ ግና መተሓጥይቲ ምእንቲ ክረክብ  ህዝቢ ክሕመ እንከሎ ከጽቅጥ ናይ ግድን እዩ።

“ሰራዊት ኤርትራ ናይ ህግዲፍ ድዩ ናይ ህዝቢ?” ዝብል እውን ምስቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኢድ ኣእታውነትን ዝርያን ተተሓሒዙ፡ ኣብዚ እዋንዚ ኣዛራቢ ኮይኑ ዘሎ እዩ። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ  ካብ ኣብራኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝወጸ፡ ረብሓኡ ካብ ረብሓ ህዝቡ ዘይፍለን ኣብ መጻኢት ኤርትራ ናይ ምትህድዳእ፡ ሓለዋን ምክልኻል ረብሓ ህዝብን ግደ ዝጽበዮ ስለ ዝኾነ ሰራዊት ኤርትራ ዘይበሃል ኣይኮነን። እንተኾነ በቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፈልጦን ሕገመንግስታዊ ውክልና ዘይሃቦን ጉጅለ ህግድፍ ዝምረሓሉ ሕቡእ ፖሊሲ፡ ዝስልጥን፡ ዝዕጠቕን ተኣዚዙ ዝዋጋእን ምዃኑ ከኣ ህዝባውነት ከም ዘስእኖ ምዝንጋዕ ኣየድልን። ብመንጽር’ዚ እዚ ሰራዊት ናይ ብሓቂ ወዲ ህዝቢ ምዃኑ ንምርግጋጽ፡ ብዛዕባቲ ጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ዘውርዶ ዘሎ በደል ቃሉ ከስምዕን ግብራዊ ስጉምቲ ክወስድን ይግበኦ። ኮታ ካብ ጉጅለ ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝቐርቦ ከርኢ ይግበኦ። እቲ ኢሳያስ ዝንየተሉ ሓይልን ዓቕምን ናቱ ናይቲ ሰራዊት ሓይሊ ስለ ዝኾነ “ ኣንጻር ህግደፍ ዘይለዓል ካብ እገለ ስለ ዝሰጋእኩ እየ” ኢሉ ዝሃድመሉ ምኽንያት ቅቡል ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ ንቀጻልነት እቲ ጉጅለ ክብል ንብረት ዝራሲ፡ መሰላት ዝግህስን ተኲሱ ህዝቡ ዝቐትልን እንተኾይኑ፡ ግና “ናይ ህግዲፍ ዘይኮነስ ናይ ህዝቢ እዩ” ክትብሎ ኣጸጋሚ እዩ። በዚ ኮነ በቲ ኣብዝን ካለኦት ተሃወስቲ ጉዳያትን ኣብ ክንዲ ሓደ ጫፍ ምጉታት ምምዝዛን ኣገዳሲ እዩ።

ኤርትራ ድሕሪ  መሪርን  ነዊሕን ቃልሲ ቅድሚ 30 ዓመታት ናጽነታ ኣረጋጊጻ። ነዚ ናጽነታ ኣብ ቅድሚ ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ሕጋዊ መልክዕ ንምልባስ ከኣ ህዝባ ብናይ “እወ ንናጽነት፡ ኣይፋል ንባርነት” ድምጹ ዳግማይ ልኡላውነታ ኣረጋጊጹ። ድሕሪዚ ናይ ኤርትራ  ሃገርነትን ናይ ህዝባ ክብርን ንድሕሪት ከይምለስ ናይ ዝኾነ ኤርትራዊ ስግኣት ኣይነበረን። እቲ ድሕሪኡ ዝመጸ ኢሳያስ ዝጠለሞ ቃልሲ ናይ ምምላስ “ልኡላዊት ኤርትራ ብኸመይ ትመሓድርን ትምዕብልን?” ዝብል’ዩ ነይሩ። ምኽንያቱ መወዳእታ ሸቶ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ልኡላዊት ሃገር ብምውሓስ ጥራይ ዝድምደም ዘይኮነስ፡ ክሳብ እታ ልኡላዊት ኤርትራ፡ ሕገ-መንግስታዊት፡ ብዙሕነታዊት፡ ዲሞክራስያዊትን ሰላማዊትን  እትኸውን ቀጻሊ ስለ ዝኾነ።

ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ናይ ድሕሪ ናጽነት ቃልሱ፡ ጉዳይ ምህላው ኤርትራ ከም ልኡላዊት ሃገር ዘጠራጥሮ ኣይነበረን። ንጉጅለ ኢሳያስ እውን ካብ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰል ህዝቢ ምግፋፍ፡ ብዘይሕገመንግስቲ ካብ ምግዛእ፡ መሰል ምውዳብን ሓሳብካ ምግላጽ ካብ ምንፋግ፡ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ብዘቤታዊ ዛዕባ ካብ ዘይምግዳስ ሓሊፉ፡ ነቲ ብመስዋእትነት ዝተነድቀን ኣዝዩ ዓሚቕ ዝትርጉሙን ልኡላውነት ኤርትራ ክጠልም እዩ ዝብል ስኽፍታ ኣይነበሮን። እቲ ህዝብና “ንድሕሪት ኣይምለስን እዩ” ዝበሎ መደምደምታ ግና ብፍላይ ድሕሪ 2018 ከስገኦ ጀሚሩ። ናይ ስግኣቱ ምንጪ ከኣ እቲ ብወግዒ ብዲክታቶር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝተጋህደ፡ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ስዒቡ ዝተጋህደ ወልደፍደፍ እዩ። “ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓደ እዮም፡ 30 ዓመታት ናይ ቃልሲ መዋእል ዝኸሰርናዮ ግዜ እዩ፡ ኢትዮጵያዊ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ክመርሓና ሓላፍነት ሂበዮ ኣለኹ…….ወዘተ” ዝብሎ ኣበሃህላታት ካብቶም ኣብ ህዝብና ስንባደን ስግኣትን ዘሕደሩ ናይ ጥልመት ምልክታት እዮም። ህዝቢ ኤርትራ በዚ ኣበሃህላታት መራሒ ህግደፍ ካብ ምስንባድ ሓሊፉ፡ ሎሚ እውን ከም ሃገርን ህዝብን “ኣብ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ቀራና መንግዲ  ኢና ዘለና” ክብል ኣብ ዝግደደሉ ሃለዋት ኣትዩ ኣሎ።

ድሕሪ ኩሉቲ ምእንቲ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ክቡር ዋጋ ምኽፋል እንደጋና ከም ሃገር ናብ ምህላውን ዘይምህላውን ስግኣት ምምላስ፡ ዝጽበየና ዘሎ ቃልሲ ክሳብ ክንደይ ከቢድን ዝተደራረበን ምዃኑ ዘርእየና እዩ። እንተኾነ ሎሚ እውን ከምቲ ቅድም ናይ ብዙሓት ትጽቢት ዘይነበረ ህዝባዊ ዓወት ምርግጋጽ ናጽነት ክገሃድ ዝኸኣለ፡ እዚ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዘሎ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ቀራና መንገዲ’ውን ብቐጻሊ ህልውና ኤርትራ ከም ሃገር ክረጋገጽ ከም ዝኾነ እሙን እዩ። እዚ ክኸውን ዝኽእል ግና ቀዳምነታት ሰሪዕና፡ ፍልልያትና ኣማሓዲርና ብሓላፍነታዊ እሂንምሂን እሞ ድማ ብሓባር ክንስጉም እንተበቒዕና ጥራይ ምዃኑ ክንእመን ይግበኣና።

እቲ ሓቢርካ ምቅላስ ኣብታ ልኡላውነታ ኣውሒሳ ክነሳ፡ ዲሞክራስያዊ ስርዓት እትብህግ ሃገር  ምህናጽ እውን ወሳኒ እዩ። ናይ ክሳብ ሕጂ ክንዲ ትጽቢት ህዝብና ዘይምዕዋትናን መፍቶ ጉጅለ ኢሳያስ ናይ ምዃናን ምስጢር ከኣ ንሕና እቶም ናይ ለውጢ ሓይልታት ብሓባር ንቕድሚት ክንደፍእ ዘይምኽኣልና እዩ። ሎሚ ኣብቲ ድርብ ከም ሃገር ናይ ምህላውን ነታ ህልውቲ ሃገር ናይ ምህናጽን ቃልሲ ነካይደሉ ዘለና ከኣ፡ ናይቲ ሓቢርካ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍን ዘይህዝባዊ ኣተሓሳስባኡን ምስላፍ ኣድላይት መሊሱ እዩ ዝዓዝዝ።

ዲክታቶር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብዚ እዋንዚ ቀንዲ ተዋሳኢ ናይቲ ሓደገኛን  መሊሱ ከይሰፍሕ ዘስግእ ዘሎን ኣሰላልፋ ፖለቲካዊ ሓይልታት ከባብና ኮይኑ፡ ኣብ  ውግእ ኢትዮጵያ ኣትዩ ኣሎ። እዚ ብመንጽር ናይ ኤርትራ ምህላውን ዘይምህላውን  ንስግኣትና ስግኣት ዝውስኸሉ እዩ። ምኽንያቱ እዚ ኢድ ኣእታውነት ኢሳያስ ናይቲ ኣብ በበይኑ ኢትዮጵያዊ መድረኻት ክድሕድሖ ዝጸንሐ ናይ “ምስኹም ኢና” መብጸዓኡ መቐጸልታ እዩ። ስለዚ እዚ ኩነታት ኤርትራዊ ህልውናና ምእንቲ ምእንቲ ንድሕሪት ከይምለስ ብኸመይ ከም እንቃለስ  ክንሓስብን ክንቀራረብን እዩ ዘዘኻኽረና እምበር፡ ከሰንብደና ኣይግባእን። ኢሳያስ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ “ጉዳይ ኢትዮጵያ፡ ስቕ ኢልና እንዕዘቦ ኣይኮነን” ክብል ሰሚዕናዮ ከነብቅዕ፡ ሎሚ ኢድ ኣእታውነቱ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ናብ ኣብ ውግእ ምስታፍ ስለ ዝማዕበለ፡ ከም ሃንደበት ክቅበሎ ኣይግባእን። እዚ ሎሚ ኣብ ከባቢና ዝፍጠር ዘሎ በዓል ኢሳያስ ዝኣጓጐድዎ ባርዕ፡ ንኢትዮጵያ፡ ሱዳንን ካለኦት ሃገራትን ኣንዲዱ ንኤርትራ ክምሕራ እዩ ኢልና ክንግምትን ነብስና ከነደዓዕስን ኣይግበናን። ኤርትራ ካብዚ ባርዕ ክትድሕን እንታይ ከነበርክት ንኽእል ኣብ ዝብል ከነድህብ ግና ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ ዕዉታት ኮይና ህዝብናን ሃገርናን ከነድሕን ከኣ ሕጂ እውን ብዘይካ ብሓባር ምስጓምን ኩሉ ዓቕምና ምውህሃድን ካልእ መዋጸኦ መንገዲ የብልናን።

ጉጅለ ህግዲፍ ካብዚ ከባብያዊ ዕግርግር ዝጽበዮ፡ ከምቲ ኩልና እንርደኦ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ሕነ ምፍዳይ ቀዳምነቱ እዩ። እቲ ግዳይ ዝኸውን ዘሎ ግና ህዝቢ ትግራይ’ውን እዩ። ነቲ ኢድ ኣእታውነት “ካብ ናይ ተነጽሎን ጽምዋን ስግኣት ከውጸኣኒ እዩ” ኢሉ ከም ዝሓስብ እውን ርዱእ እዩ። እቲ ዝጽበዮ ትንፋስ ሰዂዕካ ኣብ ስልጣን ንምቕጻል፡ ንህዝቢ ኤርትራ ቀጥታዊ ኣብ ዘይኮነ ኣጀንዳ ኣእትዩ የኽፍሎ ብዘሎ ክቡር ዋጋ ዝረጋገጽ እዩ ዝመስሎ። ብኣንጻሩ ንሕና እቶም ምቕጻል ዕድመ ናይቲ ጉጅለ ምረት ናይ ህዝብና ዘጋድድ ምዃኑ እንርዳእን ሃገርናን ህዝብናን ካብ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ቀራና መንገዲ ክትወጽእ እንቃለስን ቅድሚ ኩሉ ብሓባር ነቲ ኢድ ኣእታውነት ናይቲ ጉጅለ ብዘይ ዕጻይምጻጻይ ከነወግዞ ይግበኣና። ኣብ ርእሲኡ ህዝቢ ኤርትራ ደቁ እቲ ጉጅለ ዶብ ሰጊሩ ናይ ዝኣጉዶ መጋርያ ውግእ ግዳይ ከይኮኑ ድምጹ ከስምዕ ብስሙር ቃል ንጸውዓዮን ኣብ ጐድኑ ንሰለፍን። ሕብረተሰብ ዓለም እውን ነቲ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ርእስቲ ናይ ክሳብ ሕጂ ውህሉል ገበኑ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ በዚ ሕጂ ዝፍጽሞ ዘሎ ገበናት ክቐጽዖ ብሓደ ድምጺ ደጋጊምና ክንጽውዖ እዋኑ።

ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ኢሳያስን ውሑዳት መዳኽርቱን ገዲፍካ፡ ባህግናን ክንበጽሖ እንሕልኖ  ሸቶን ሓደ  እዩ። እንተኾነ ሸቶና ሓደ ክነሱ ናብኡ ንምብጻሕ እንመርጾ ኣሰላልፋ፡ ፖሊሲን ሜላን  ይፈላለ ኣሎ። እቲ ኣብ ሓደ ሸቶ ንክንበጽሕ ዝተፈላለየ ኣገባብን ኣሰላልፋን ምሓዝና ነጽብራቕ ናይ ኩለ-መዳያዊ ብዙሕነትናን እምነ-ኩርናዕ  ንምዕቃብ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነትን ስለ ዝኾነ፡ ጸጋ እምበር መርገም ኣይመኾነን። መርገም ዝኸውን እቲ ብዙሕነትና ኣብ ክንዲ ዘመልክዓልና ዘኽፈኣልናን ናብ ዘየድሊ ዋጢጥ ዝወስደናን  ክኸውን እንከሎ እዩ።

ኤርትራዊ ውድብ ይኹን ሰልፊ፡ ወይ እውን ካልእ ንለውጢ ዝተሰለፈ ህዝባዊ ዓቕሚ፡ በበይንና ክንወፍር እንከለና ሓይልናን ኣድማዕነትናን ከም ዝደክም ርዱእ እዩ። እዚ ምጉዳልዚ ከኣ ናብቲ እንደልዮ ከይንበጽሕ ቀንዲ ዓንቃጺ እዩ። ብኣንጻሩ ሽቶና ሓደ፡ ንሱ ከኣ ወጽዓ ኣወጊድካ ራህዋ ምስፋን ስለ ዝኾነ፡ ናብኡ ዘብጸሓና ዓቕሚ ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ክንድልብ ክንበቅዕ ናይ ግድን እዩ።  እዚ ከኣ ብናይ ሓደ ውድብ ባህግን ጽቡቕ ድሌትን ጥራይ  ዝረጋገጽ ዘይኮነ፡ ብእኩብ  ድምር ናይ ኩልና ዓቕምን ንሕባራዊ ስራሕ ቅሩብነትን ዝረጋገጽ እዩ። ከምቲ “ብልቢ እንተሓዚንካ ንብዓት ኣይኣብን” ዝበሃል፡ እንተደኣ ነቲ ከነዕውቶ ንቃለሰሉ ዘለና ሸቶ ብልቢ “ንህዝብና ናብ ራህዋ ዘብጽሕ እዩ” ኢልና ኣሚናሉ፡ እቲ ዘዕውት መንገዲ ካብ ኢድና ወጻኢ ኣይኮነን። ንሱ ከኣ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ሓቢርካ ብምቅላስ ዝረጋገጽ እዩ። ኣይኮነንዶ ናትና፡ ናይ ካልእ ንሕና ኣብ ዘይንዓሞ ዝሕግዘና ዓቕሚ ኣብ ንጽበየሉን ንጽወዓሉን ዘለና እዋን፡ ናትና ብሓባር ተሰሊፍካ ናይ ምስላፍ ዕዮ ገዛ እንተዘይተግቢርና ግና፡ ዘሕትተና እዩ።

ኣብ መሰረታዊ መዓርፎ ናይ ቃልስና ካብ ተሰማማዕና፡ በቲ ናብኡ ንምብጻሕ ንመርጾ መንገድታት ተረሓሒቕና ዓቕምናን ግዜናን ከነባኽን ኣይግበኣናን። ከም ኤርትራውያን ጉጅለ ህግደፍ ንምውጋድ ዝተሰለፍና ሓይልታት ለውጢ፡ ካብ ዝፈላልየና ዘሰማመዓና ከም ዝበዝሕ ርዱእ እዩ። ኣብ ኩሉ መድረኻትና ከኣ ነዚ ኢና እነንጸባርቕ። እቲ ጸገምና እምበኣር፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝዓበየ ዘሰማመዓና፡ ነቲ ዝነኣሰ ዝፈላልየና  ስለ እነተዓባብዮ እዩ። ካብ ከምዚ ዓይነት ዕንክሊል ክንወጽእ፡ ኣብ ክንዲ ተመዓዳዲና ብዝተፈላለየ ማሕበራዊ ሚድያ ንተፋነን፡ ተቐራሪብካ ምድምማጽ ናይ ግድን ከድልየና እዩ። እንተዘይ ተደማሚጽና ግና ኣይኮነንዶ ብሓባር ተቓሊስና እንጻር ጉጅለ ህግደፍ ከነድምዕ፡ እቲ ዘየቀራርበና ምኽንያት እንታይ ምዃኑን ኣብ መነና ከምዘሎን፡ ብንጹር ምርዳእ እውን ክንጽግም ኢና። ከምኡ እንተኮይኑ ከኣ “መረሓሓቒኦም ዘይፈልጡ ግና ዘይራኸቡ” ክንከውን ኢና። ክንቀራረብ እንኽእልን ዝግበኣናን ክነስና፡ ጐጎበና ሒዝና ኣብ ክንዲ ምድርባይ  ተቐራሪብካ ምድምማጽ እዩ እቲ ክንክተሎ ዝግበና መሰረታዊ መፍትሒ። እንተተቐራሪብና እሞ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን እነቐድም ሓላፍነታውያን እንተኮይና፡ ነቲ ክንርሓሓቕ እንከለና ክንዲ ጐቦ ኮይኑ ዝረኣየና ፍልልይ፡  ብሕድገትን ምክኣልን ተሰኒና ነወግዶ እሞ፡ ሓደ ኮይና ንምርሽ። ነዚ እንተዘይበቓዕና ከኣ ብውሑዱ መፈላለዪ ኣውሒድናን መሰማምዒ ኣብዚሕናን ኣንጻርቲ መርዛም ጉጅለ ህግደፍ ክንቃለስ ንኽእለሉ  ኩነታት ምፍጣር መኸኣልና። እዚ ግና ፈቲና ጸሊእና ምእንቲ ህዝብናን ሃገርናን ከነድሕን፡ ንምክእኣል፡ ሕድገትን ንቕድሚት ምምዕዳውን ግቡእ ቦታ ክንህብ እንተበቒዕና ጥራይ እዩ ክረጋገጽ ዝኽእል።

ካብቲ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት እንጠቕሶ፡ ብመንጽርቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ቀጻሊ በደል፡ “ግዜ የብልናን” ዝብል እዩ። እዚ ማለት እቲ ክንገብሮ ዝግበኣና ንክንገብሮ መሰረታዊ ዘይኮነ መህደሚ መንገድታት ብምኽታል፡ ዘይምኽኑይ ግዜ ኣይንብላዕ ማለት እዩ። ክንድታ ዘይተደላይ ግዜ ዘባኸናያ ናይ ህዝብና ሕሰምን መከራን ከኣ ይዛይድ። ሎሚ ከኣ እነሆ ብሰንኪ ዞባዊ ዘይርጉእነት፡ እቲ ህጹጽነት ምውሓስ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዝያዳ ዓሪጉ። ንሕና ከኣ ካብቲ ዝጸንሐ ንቡር ኣካይዳና ብዝተዓጻጸፈ ክንስጉም ይግበኣና። ናይ ክሳብ ሕጂ ኣካይድና ብፍላይ ድልዱል ናይ ሓባር መቃለሲ ድልዱል መድረኽ ኣብ ምውናን፡ በቲ ንቡር ቅልጣፈ እውን ንስጉም የለናን።

ከምቲ ለባማት “እቲ ንወዲ ሰብ ዝተዋህቦ ግዜ ውሱን ስለ ዝኾነ ንጽልኢ ዘይኮነስ ንፍቕሪ ከውዕሎ ይግባእ” ዝብልዎ፡ ጉልበትናን ግዜናን ንህዝብናን ሃገርናን ኣብ ዘየርብሕ ጥራይ ዘይኮነ፡ ተመሊሱ ኣብ ዘኽስር ከነውዕሎ ኣይግበኣናን። እቲ “ተመኩሮ፡ ምመህር እዩ“ ዝበሃል፡ ክስወጠና ይግበኦ። ነዚ ዘይምብቃዕ ሳዕቤኑን ክሳራኡን ክሳብ ክንደይ ምዃኑ እንመሃረሉ ብዙሕ ናትና ኮነ ናይ ካልኦት በዚ ሎሚ ንኸዶ ዘለና ዝሓለፉ ተመኩሮታት ኣለና።  

ጨንፈር ቁጽሪ 1 ካብ ጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ሽወደን፣ ብዕለት 02 ጥሪ  ፈላሚ ኣኼባኡ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ሓድሽ ዓመት 2021 ኣካይዱ። እቲ  ኣኼባ ብዘመናዊ መራካቢ ዝተሰላሰለ ክኸውን ከሎ ዳርጋ መላእ ኣባላት ጨንፈር ዝተሳተፍዎ ምንባሮምውን ተሓቢሩ።

ኣኼባ ካብዘልዐሎም ዛዕባታት!

1. ሌላ ምስ ሓደስቲ  ኣባላት ጨንፈር
   
2. ህሉው ኩነታት ሃገርናን ዞባናን
3. ዓመታዊ ግቡኣት ኣባላት ምርኣይ ዝብሉ ምንባሮምውን ተፈሊጡ።

ኣኼበና ብዝተሰርዑ ዛዕባታት መሰረት፡ ድሕሪ ሕድሕዳዊ  ምልላይን ምፍላጥን ቀጥታ ናብቲ ዝያዳ ኣሻቓልን ኣገዳስን ዝኮነ  ህሉዊ  ኩነታት ሃገርናን ዞናናን ዝብል ካላኣይ ነጥቢ ቅድሚ ምስጋር፡ :መጀመርያ ኣቦ ወንር ጨንፈር ብጻይ መድሃንየ እንቋዕ ናብዚ ኣኼባ ብሰላም መጻእኩም ድሕሪ ምባሉ: ኣኼባና ካብቲ ክግበሮ  ዝግብኦ ዝነበረ ዕለት ደንጉዩ ይካየድም ምህላዉ ንኹልና ርዱእ ኮይኑ፡ ናይዚ ቀንዲ  ምኽንያት :ብሰሪ‘ቲ ዝተረኽበ ሓዱሽ ወረራ ናይ COVID-19 ን  ብሰሪቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተወልዐ  ኲናት ሰልፊ ብልጽግናን  ምምሕዳር ክልል ትግራይን  ኢድ ኣእታውነት ኢሳያስን ,,,,,,,,,,ተደማሚሩ፡  ግዝየና ክበልዖን ኣድህቦና ናብኡ ከተኩርን ኪኢሉ እዩ:ክብል መእተዊ ቃል ንተሳተፍቲ ኣኼባ ኣቕሪቡ።

 ድሕሪኡ ቀጥታ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኩናት ናይ ዞናናን  ሃገርናን ብምእታው ብፍላይ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ   ንኢድ ኣእታውነት ናይ ኢሳያስ ኣብቲ ዝጀመርዎ ናይ ሓባር ኲናት ምኽሓዱን: ካብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ማሕበራትን ናይ ዜና ማዕከናትን ብዝተረኽበ ምንጪ ሓበሬታታት ከምዝተረጋገጸ ግን፡ ኣባላት ጨንፈር ብናይ ሓባር ምርድዳእን ዕግበትን ምብጽሖም ይፈለጥ። ብፍለይ ብጻይ  መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣባል ፈጻሚት ሽማግለን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውደባን  ኣብቲ ኣኼባ ተሳቲፉ ብምንባሩ ብዛያዳ ነቲ ኩውንነት የህብቲሙዎ።

 ኣኼባ ጨንፈረ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዝኸይድ ዘሎ ኲናት ንዘቐመጦ ሚዛንን እውን ደጊፋ። ይኹን እምበር፡  እዚ ዝኸይድ ዘሎ ኲናት እቲ ንልእላውነት ሃገርና ተዋሒጡሉ ዘይፈልጥ ተረፍ መረፍ ናይ ዝሓለፋ መራሕቲ ስርዓታት ኢትዮጵያን  ዓሳክሮምን፡ :ኣብ ውሽጢ ሃገርና የእትዩ  ምስ ሰራዊት ኢሳያስ ኮዬኑ ንህዝቢ ትግራይ ይቐትልን ይዘምትን ህዝባዊ ትካላት የፍርስን ስለ ዘሎ፡  ንልእላውነትና ኣዝዩ ወይ ብዕምቆት ኣብ ምልክት ሕቶ  የእቱ ብምህላዉ፣  ሰልፍና ኪንዮ‘ዚ ኣቐሚጥዎ ዘሎ ሚዛን ክኸይድን  ኩሉ ዓቕምታቱ ዝከኣሎ ክገብር ከምዘለዎን ኣኼበኛ ለበዉኡ ኣመሓላሊፋ።

 እቲ ምስ ካልኦት ውድባትን ሰልፍታትን ብሓባር ክንሰርሕ እነካይዶ ዘሎና ጻዕርታት ኣብ ቦቱኡ ኮይኑ፡ ንእዋናዊ ጉዕዞ ቃልሲ ሰልፍና ከየዛሕትልን ግዜ ከይበልዕን ኣኼበኛ ስክፍታታቱ  ኣስሚሩሉ እዩ::

ኣብ መወዳእታ  ተሓዝ ገንዘብ ጨንፈር:  ዓመታዊ ግቡእ ኣባላት ሰልፊ  ተሓቲቱ ክምልስ ከሎ፡ :ዳርጋ ኩሉ ኣባል ጨንፈር ናይ ዓመት ጉቡኡ ዘማልኤ  ከምዝኾነ ሓቢሩ፡ ፈላሚ ኣኼባ ጨንፈር በዚ ደምዲሙ ብሰላም  ምፍልላይዩ ተረጋጊጹ።:

እነሆ “2020 ዓሚ፡ 2021 ድማ ሎሚ ዘበን” ኣብ እንብለሉ ናይ ግዜ ዑደት በጺሕና። እዛ “ሎሚ ዘበን” ኮይና፡ ኣለኹ እትብል ዘላ ሓዳስ ዓመት “ዓሚ” እትበሃለሉ እውን ግዜኡ ሓልዩ ጽባሕ ደበኽ ክብል እዩ። ወዮ ኩሉ ግዜ፡ ናይ ግዜ ጉዕዞ ቅልጣፈ ስለ ዘይወሓጠልናን ማዕሪኡ ዘይንስጉምን ከኣ “መዓልትን ከልብን ከይጸዋዕካዮም ይመጹ” ኢና  እንብል። ከም ሰባ ክንሳ “ሎሚ ዘበንስ ከይተፈለጠትና ሓሊፋ” ምባል እውን ልሙድ እዩ።

እቲ ናይ ዓመታት ምትኽኻእ ክንስዕቦ እንተዘይኮይና ጠጠው ከነብሎ፡ ከነቐልጥፎ ወይ ከነደንጉዮ ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ንሕና ኣብ መስርሕ ጉዕዞ ምስ ግዜ ክንገብሮ ዝግበኣና ከምቲ “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝበሃል፡ ዝተዋህበካ ናይ ግዜ ዕድል ዘይምብኻንን ኣብ ኣጠቓቕማኡ ምውሕላልን እዩ። ዓምን ሎሚ ዘበንን ዝረኻኸበኦ ሓላፍነትን ዕማምን ኣለወን። ንሕና ከኣ ምእንቲ ኣብ ሎሚ ዘበን ዕዉታት ክንከውን፡ ኣብ ባሕቲ ዓመት ሰናይ ትምኒት ምግልላጽ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንናይ ዓሚ ተመኩሮና ምልስ ኢልና ክንግምግሞ ይግበኣና። ንዓመታ ከም እትመጽእ እውን ካብ ግምትና ወጻኢ ክኸውን ኣይግበኦን። ናይቲ ገምጋምና ቀንዲ ዕላማ ከኣ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ዘጋጠመና ሕጽረት ንምውጋድን ነቲ ኣውንታ ድማ ዝያዳ ንምሕያሉን እዩ።

ኣብታ ዝሓለፈት ድሮ ዓሚ ኮይና ዘላ 2020፡ ኤርትራና ከመይ ከም ዝሓለፈታ  ኩልና ኤርትራውያን ንርደኦ ኢና። ነቶም ጉዳይ ህዝቢ ዘይዓጦም ሕልናኦም ንህግዲፍ ዘረከቡ ውሑዳት ገዲፍካ፡ ምስሊ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብሰንኪ  ጨካንን ጠላምን ተግባራት ጉጅለ ህግዲፍ፡ ከምቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመታት “ሕማቕ ነይሩ” ምባሉ ኩልና እንረዳደኣሉ እዩ ዝብል እምነት ኣለና። ከምቲ “ ነቲ ዝኸፈአ ዝገደደ ኣለዎ” ዝበሃል፡ ጭካነ ህግዲፍ በዚ ክሳብ ሕጂ ዝተዓዘብናዮ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክወርድ ዝጸንሐ ጭቆና  ጠጠው ዝብል ዘይኮነ፡ ቀጻሊ እዩ። ከምዚ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ዝተዓዘብናዮ፡ ህግዲፍ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢዱ ኣእትዩ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ዘይጉዳዩ ክጠጥቕ’ዩ ዝብል ናይ ብዙሓት ኤርትራውያን ትጽቢት ኣይነበረን ይኸውን። እንተኾነ ኮይኑስ ብግብሪ ኤርትራውያን መንእሰያት ከም ዝሞቱ፡ ዝተወግኡን  ሃለዋቶም ከም ዝጠፈአን ርሑቕ ከይከድና ከካብ መቕርብና ንዕዘቦ ኣለና። እቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ናይ ህግዲፍ ኣበር ንምኽዋል “ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ውግእ ትግራይ ኣይተሳተፈን” ክብሉ ጀሚሮም ዝነበሩ ሎሚ ብመርትዖታት መህደሚ ብዘይርከቦ መጻወዲያ ሓቂ ተታሒዞም እዮም።

ኣብቲ ውግእ ምስታፍ ጥራይ ኣይኮነን። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ሲቪላዊ ቅትለትን ንብረቱ ምርሳይን ተሳቲፉ ዝብል፡ ነቶም ራሰይቲ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ዘይወዓሎ ኤርትራዊ እውን ዘሕፍር ስማዕ እዩ። እዚ ጉዳይዚ  ካብ ሓሜትን ሕሹኽሹኽን ሓሊፉ ኣብ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና እውን ዝዝረበሉ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ዝምታ ንብረት ሲቪላውያን ሓቂ እንተኾይኑ፡ ካብቲ ከይድገም ከነወግዞን ክንመሃረሉን ዝግበኣና ጽዩፍ ተግባራት ሓደ እዩ። ነዚ ከምዚ ዓይነት ምምርሳሕ ምኽኑይ ንምግባር ዝሓለፈ ጌጋታት ምጽብጻብ ውሕሉል ኣይኮነን። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባር ኣብ ሓደ ነጥቢ ጠጠው ክብልን ክውገዝን ይግበኦ። ምጽብጻብ እንተቀጺሉ ግና “ገበረኒያ ክገብርሲ ዓዲ ነየጋብር” ከም ዝበሃል ኣብ ምፍድዳይ ሕነ ከይንነብር ዘየስግእ ኣይኮነን።

ናብቲ ቀንዲ ጉዳይና ንመለስ። 2021 ካብ 2020 ትርከቦ ዘላ ሓላፍነት ብደረጃ ዓለም እንተመዘናዮ፡ ብፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላዋት ዝግለጽ  ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይና እንተመጺእና ከኣ ጉጅለ ህግዲፍ ዝኣባጓይላኡ፡ ኣብ መንጐ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ነብሱ ዝኸኣለ ግድል እዩ። ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝምዕብል ዘሎ ምትፍናንን ኣብዚ ናይቲ ጉጅለ ውጥምቅልቅል ምባልን እውን ንህዝብናን ሃገርናን ስግኣትን ሻቕሎትን እምበር ብስራትን ተስፋን ኣይኮነን።

ኣብቲ ቀንዲ ኣጀንዳና ዘይኮነ፡ ግና ዝጸልወና ውሽጣዊ ምንዓብ ኢትዮጵያ፡ ኣብ መንጎ ኣምሓራን ትግራይን፡ ኣምሓራን ኦሮሞን፡ ኣምሓራን ቤንሻንጉልን፡ ዓፋርን ሶማልን ዝረአ ዘሎ ዘየቕስን ምስሕሓብ ን2021 ከቢድ ብደሆ እዩ። ኣብ ኤርትራ እቲ ኣብ 2021 ዘሰክፍ እዚ ዘድበንብን ዘሎ ዞባዊ ውግእን ሳዕቤናቱን ጥራይ ዘይኮነ፡ እነሆ ምልባዕ ኮቪድ-19ኳ ነዛ ዓዳስ ዓመት ኣብ እንቕበለሉ ሰሙን ኣብ ኤርትራ ብቕልጡፍ ደረጃ ይዓርግ ምህላዉ “ኣብ ርእሲ ዘላታስ ተወሰኸታ” ከም ዝበሃል ኣብ ህዝብና ኣሕዲርዎ ዘሎ ሓድሽ ስግኣትን ዕጽዋን ምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። ነዚ ኩሉ ስግኣታት ናብ ራህዋ ናይ ምቕያሩ ሓላፍነት ዝስከም ከኣ ባዕሉ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ናይ ለውጢ ሓይልታቱ እምበር፡ እቲ መዕጸዊ እንተዘይኮይኑ መኽፈቲ መፍትሕ ዘይፈልጥ ጉጅለ ህግዲፍስ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብቲ ናይ ደሓን ሓዲድ ወጺኡ እዩ።

ኣብዛ ሓዳስ ዓመት  2021 ምስ መላእ ህዝብና ኮይና፡ ካብ ጨንቂ ናብ ራህዋ ፈንጢስና ክንሓልፍ፡ ብዙሓት ካብ ዝሓለፈ ተማሂርና ከነዕርዮም ዝግበኣና ዘይስገሩ ረቛሕታት ኣለዉ። ካብቲ መሪሕ ግደ ዝጻወት ግድን ክማላእ ዝግበኦ ረቛሕታት፡ ሓደ ከኣ ንስለ ምጭራሕን ምእዋጅን ዘይኮነ፡ ብግብሪ ሓቢርካ ክትቃለስ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት እውን እዚ ግንዛበዚ ነይሩና እዩ። ካብዚ ግንዛበዚ ነቒልና ኢና ከኣ ኣብ ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) ዝተወሰን ርሕቀት ዝሰጐምና። እዚ ግደታ እምበር ምርጫ ዘይኮነ  ምጥርናፍ ንምሕያል ሎሚዘበን እውን ዝያዳ ዓሚ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ስለ ዝኾነ፡ ካብ ተመኩሮና ቀሲምና፡ ኣሳጉማና ከነቐልጥፍን ኣተሓሕዛና ከነሕይልን ሓላፍነትና ምዃኑ ንካልኢት እውን ክንዝንገዖ ኣይግበኣናን።